Gazze'de Tarımsal Üretimi Yeniden Başlatma Mücadelesi
Gazze Şeridi'nde iki yılı aşkın süredir devam eden savaşın tarım altyapısına verdiği zarar, bölgedeki üreticilerin faaliyetlerini yeniden başlatmasını güçleştiriyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) aktardığı verilere göre tarım arazilerinin yaklaşık %87'si zarar gördü. Gübre ve ekipman eksikliği ile yükselen maliyetlere rağmen çiftçiler, seraları ve tarım alanlarını yeniden üretime hazırlamaya çalışıyor.
Gazze'de Çiftçiler Yeniden Üretime Dönmeye Çalışıyor
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus bölgesinde çiftçiler, uzun süren savaşın ardından tarımsal üretimi yeniden başlatmak için çalışmalarını sürdürüyor.
Hasar gören tarım arazileri, kullanılamaz hale gelen traktörler, üretim girdilerinin yetersizliği ve tarım alanlarında kurulan geçici barınma yerleri, çiftçilerin karşılaştığı başlıca sorunlar arasında bulunuyor.Birleşmiş Milletler Haber Merkezi’ne göre, üretim maliyetlerindeki artış ve temel tarımsal girdilere erişimde yaşanan güçlükler, bölgedeki tarımsal faaliyetlerin yeniden başlamasının önündeki başlıca engeller arasında yer alıyor.Çiftçiler, bir yandan hasar gören üretim alanlarını yeniden kullanılabilir hale getirmeye çalışırken diğer yandan gübre, ekipman ve finansman eksikliğiyle mücadele ediyor.
Gübre Eksikliği Üretim ve Ürün Kalitesini Etkiliyor
Bölgede üretim yapan çiftçilerden Cihad el-Tubasi, tarımsal girdilerin ciddi ölçüde azalmasının ve fiyatlarının yükselmesinin geçim kaynaklarını olumsuz etkilediğini belirtiyor.Özellikle gübreye erişimde yaşanan güçlükler, bitki gelişimini ve ürün kalitesini etkileyen önemli sorunlardan biri olarak öne çıkıyor.
Bitkilerin ihtiyaç duyduğu besin elementlerinin yeterli miktarda sağlanamaması, yetiştiricilik koşullarına bağlı olarak verim kayıplarına ve ürün kalitesinde düşüşe neden olabiliyor.Gazze'deki üreticiler için sorun yalnızca ürün yetiştirmekle sınırlı değil. Üretimin devam edebilmesi için gerekli girdilerin düzenli ve ekonomik biçimde temin edilmesi de gerekiyor.
Domates Fiyatları Yükseldi, Ancak Çiftçilerin Geçim Sıkıntısı Sürüyor
Gazze’de domates fiyatları savaş öncesine göre belirgin biçimde yükselse de bu artış, üreticilerin ekonomik koşullarına aynı ölçüde yansımıyor. Gübre, tarımsal ekipman ve diğer temel üretim girdilerinin pahalanması, çiftçilerin kazançlarını sınırlandırıyor.Bölgede tarım işçisi olarak çalışan Fuad el-Abed, aldığı günlük ücret ile satın alma gücünün ciddi biçimde azaldığını belirtiyor. Ürünler daha yüksek fiyatlarla satılırken artan üretim ve yaşam maliyetleri, tarımla geçinen ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamasını güçleştiriyor.

Tarım Arazilerinin Yaklaşık Yüzde 87’si Zarar Gördü
Gazze Şeridi’ndeki tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 87’sinin savaş nedeniyle zarar gördüğü belirtiliyor. Traktörlerin ve diğer tarımsal ekipmanların kaybedilmesi de üretimin yeniden başlamasını zorlaştırıyor. Arazi ve ekipman kaybı, mevcut üretimin yanı sıra çiftçilerin uzun vadeli geçim kaynaklarını da tehdit ediyor.Refah’taki tarım arazisini kaybeden Bassem Ebu Asil, daha önce kendi toprağında üretim yaparken artık Han Yunus’ta başka çiftçilerin yanında çalışmak zorunda kaldığını anlatıyor.
Tarımın ailesinin temel geçim kaynağı olduğunu belirten Ebu Asil, toprağını kaybettikten sonra ailesinin ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çektiğini söylüyor. Yaşadığı geçim sıkıntısı, onu da birçok üretici gibi sivil toplum kuruluşlarının yardımlarına bağımlı hâle getiriyor.
Seraların Onarılması ve Üretim Alanlarının Hazırlanması Önem Kazanıyor
Gazze'de tarımsal faaliyetlerin yeniden başlaması için yürütülen çalışmalarda, sera alanlarının ve üretim topraklarının yeniden hazırlanması önemli bir yer tutuyor.BM'nin paylaştığı görüntülerde çiftçilerin, üretime ara verilen dönemlerin ardından seraları ekime hazırlamak ve yetiştiricilik döngüsünü yeniden başlatmak amacıyla onarım ve toprak hazırlığı çalışmaları gerçekleştirdiği görülüyor.Sera üretiminin yeniden başlatılması, hasar durumuna bağlı olarak örtü ve taşıyıcı sistemlerin onarılmasını, sulama altyapısının kontrol edilmesini ve gerekli üretim girdilerinin sağlanmasını gerektirebilir.Ancak kaynak haberde, onarılan seraların toplam alanına veya yeniden üretime geçen işletme sayısına ilişkin sayısal bilgi bulunmuyor.
FAO, 1.000 Çiftçiye Daha Destek Sağlamayı Hedefliyor
FAO, Gazze’de yerel tarımsal üretimi yeniden canlandırmak amacıyla ekonomik destek programını genişleterek 1.000 çiftçiye daha ulaşmayı hedefliyor.Önceki program kapsamında desteklenen 200 çiftçi, sahadaki zorlu koşullara rağmen toplam 500 tonun üzerinde sebze üretti. Bu sonuç, temel üretim girdilerine erişim sağlandığında tarımsal faaliyetlerin sınırlı da olsa yeniden başlatılabildiğini gösteriyor.Ancak elde edilen üretim miktarı ve ulaşılan çiftçi sayısı, Gazze’de tarım sektörünün genel olarak toparlandığı anlamına gelmiyor.
Tarımsal Üretimin Yeniden Başlaması Gıda Arzı İçin Kritik
Gazze'de tarım sektörünün karşı karşıya olduğu sorunlar, yalnızca üreticilerin ekonomik kayıplarıyla sınırlı değil. Yerel sebze üretiminin azalması, bölgedeki gıda arzını ve hanelerin taze gıdaya erişimini de etkiliyor.Tarımsal üretimin yeniden canlandırılması; üretim altyapısının onarılması, gübre ve diğer girdilere erişimin sağlanması, çiftçilerin geçim kaynaklarının desteklenmesi ve üretim faaliyetlerinin güvenli koşullarda sürdürülebilmesiyle doğrudan ilişkili.
BM'nin aktardığı çiftçi deneyimleri ve FAO'nun destek programı, tarımsal toparlanmanın mümkün olduğunu ancak bunun için temel kaynaklara sürekli erişim gerektiğini ortaya koyuyor.Gazze'de çiftçiler, ağır hasar ve ekonomik güçlükler altında üretime yeniden dönmeye çalışırken, tarım sektörünün toparlanması hem geçim kaynaklarının yeniden oluşturulması hem de yerel gıda arzının güçlendirilmesi açısından kritik önem taşıyor.
Kaynak: Birleşmiş Milletler Haberleri (UN News), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO)
Derleme ve Türkçe Editoryal Düzenleme: AgroAktüel